Xì Dách Đầu Năm: Cách Tính Điểm, Xì Bàn, Ngũ Linh Theo Luật Phổ Biến

Xì Dách Đầu Năm

Đầu năm, người ta hay xem tử vi, xem hướng xuất hành, xem tuổi xông nhà. Rồi tới chiều mùng Một, khi khách đã vãn, nhiều nhà lại bày bộ bài ra chơi vài ván xì dách. Hỏi ai cũng biết chơi. Hỏi kỹ cách tính lá A hay khi nào được dằn bài thì mỗi người nói một kiểu.

Xì dách là trò gì

Xì dách, có nơi gọi là xì lát, là trò bài dùng bộ bài tây 52 lá, gần với blackjack ở phương Tây nhưng có những lệ riêng của người Việt. Một người làm cái, những người còn lại lần lượt so bài với nhà cái. Mục tiêu là có tổng điểm càng gần 21 càng tốt, nhưng không được vượt quá.

Luật dưới đây là luật phổ biến. Mỗi vùng, mỗi nhà có thể khác nhau ở vài chỗ, nhất là cách tính lá A và mức điểm tối thiểu. Trước khi chơi, nên hỏi lệ của nhà đó.

Cách tính điểm

Các lá từ 2 tới 10 tính đúng số in trên lá. Lá J, Q, K đều tính là 10.

Lá A thì linh hoạt. Theo cách chơi phổ biến, khi trên tay chỉ có hai lá, A có thể tính là 10 hoặc 11. Khi đã rút thêm, có từ ba lá trở lên, A thường được tính là 1 hoặc 10, người chơi chọn cách nào có lợi. Chỗ này là nơi các nhà khác nhau nhiều nhất.

Mỗi người nhận hai lá đầu. Sau đó có thể rút thêm từng lá, tối đa tới năm lá. Đủ điểm mình muốn thì dừng, dân chơi gọi là dằn.

Ở nhiều nơi, người chơi phải có ít nhất 16 điểm mới được dằn. Dưới mức đó gọi là non, coi như thua. Vượt quá 21 gọi là quắc, cũng thua. Hai mốc này làm cho xì dách có chút tính toán: rút thêm thì sợ quắc, dừng lại thì sợ non hoặc thấp hơn nhà cái.

Khi so bài thông thường, ai gần 21 hơn thì thắng. Bằng điểm thì hòa.

Nhà cái là người rút sau cùng. Họ thấy được mọi người đã dằn hay đã quắc, nhưng không biết bài úp của từng người là bao nhiêu. Nhiều nhà có lệ nhà cái được lật bài từng người để so trước khi quyết định rút tiếp. Đây là chỗ làm cái thú vị. Cũng là chỗ dễ sai nhất.

Xì bàn, xì dách và ngũ linh

Ba bộ này là lý do khiến trò chơi mang tên như vậy.

Xì bàn là khi hai lá đầu đều là A. Theo luật phổ biến, đây là bộ lớn nhất. Gặp xì bàn thì lật ngay, không cần rút thêm.

Xì dách là khi hai lá đầu gồm một lá A và một lá 10, J, Q hoặc K. Tổng vừa tròn 21 chỉ với hai lá. Bộ này đứng ngay sau xì bàn.

Ngũ linh là khi rút đủ năm lá mà tổng điểm vẫn không quá 21. Nghe đơn giản nhưng không dễ, vì năm lá phải toàn lá nhỏ. Ví dụ 2, 3, 4, 5 và một lá A tính 1, tổng là 15, thành ngũ linh. Ở nhiều nơi, ngũ linh xếp sau xì dách và trên mọi bộ 21 điểm thường. Có nhà còn chia ngũ linh theo điểm để so khi hai người cùng có.

Thứ tự này cũng có chỗ khác nhau. Một số nơi đặt ngũ linh cao hơn xì dách. Chốt trước khi chơi là cách tốt nhất để khỏi tranh luận giữa chừng.

Vài kinh nghiệm khi chơi vui ngày Tết

Xì dách không có công thức thắng. Không có. Chỉ có vài thói quen mà người chơi lâu hay dùng. Khi đang có 12, 13 điểm, rút thêm thường hợp lý vì nguy cơ quắc chưa cao. Khi đã có 18 trở lên, phần lớn người chơi dằn luôn. Ở khoảng giữa thì tùy cảm giác, tùy bài nhà cái đã lộ ra bao nhiêu.

Còn chuyện chơi chung trong nhà thì nên giữ vài nếp. Thay nhau làm cái theo vòng để ai cũng được chia bài. Dùng kẹo, hạt dưa hay điểm ghi giấy cho trẻ nhỏ. Không nhìn trộm bài, không giục người đang suy nghĩ.

Các trò bài dân gian như xì dách, tiến lên, bài cào nay cũng có bản online để người ở xa chơi cùng nhau. Sunwin Bayern cũng cung cấp các trò đánh bài đổi tiền, chỉ dành cho người từ 18 tuổi và cần chơi có trách nhiệm.

Tử vi có giúp thắng bài không

Câu hỏi này năm nào cũng có người hỏi. Ngày tốt, giờ tốt, tuổi hợp, sao chiếu mệnh. Người xem tử vi đầu năm thường để định hướng việc lớn như làm ăn, cưới hỏi, xây nhà. Còn ván bài thì do cách xáo và chia lá quyết định, chẳng liên quan gì tới sao chiếu mệnh.

Nếu muốn hiểu lá số của mình hay xem năm nay vận hạn ra sao, có thể đọc các bài kiến thức tử vi trên trang. Biết để sống chủ động, cẩn trọng hơn trong năm mới, chứ không phải để mong vận may trên chiếu bài.

Ván xì dách ngày Tết vui nhất khi chơi vừa phải. Vài ván sau bữa cơm, chuyện trò rôm rả, rồi dọn bài đi chúc Tết họ hàng. Năm mới, giữ được không khí ấy là quý.