Độ trễ khi xem trực tiếp: vì sao nhà hàng xóm luôn reo trước

Độ trễ khi xem trực tiếp

Bóng vừa tới chân tiền đạo, mình còn đang nín thở thì nhà bên cạnh đã hét toáng lên. Vài giây sau, trên màn hình của mình, bóng mới chạm lưới.

Chắc nhiều người từng gặp cảnh này. Cùng một trận, cùng một khoảnh khắc, nhưng có người thấy trước, có người thấy sau. Lần đầu mình còn tưởng mạng nhà mình chậm. Tìm hiểu rồi mới biết, chuyện này gần như do cách tín hiệu đi tới màn hình, chứ không hẳn do mạng yếu.

Tín hiệu đi một quãng đường dài

Hình ảnh từ sân vận động không đến thẳng tivi hay điện thoại của mình. Nó đi qua cả một chuỗi xử lý.

Camera ghi hình, tín hiệu được chuyển về xe hoặc trung tâm sản xuất, rồi được dựng, chèn đồ họa, bình luận. Sau đó nó được nén lại để truyền đi. Mỗi bước mất một chút thời gian. Cộng lại, thời điểm mình thấy bàn thắng luôn muộn hơn thời điểm nó thật sự diễn ra trên sân.

Phần trễ lớn nhất thường nằm ở bước cuối: cách tín hiệu được phát tới người xem. Và đây là chỗ nhà hàng xóm có thể nhanh hơn mình.

Vì sao xem qua internet thường chậm hơn

Truyền hình truyền thống, như truyền hình mặt đất, vệ tinh hay cáp, phát tín hiệu theo một dòng liên tục. Độ trễ thường thấp hơn.

Xem qua ứng dụng hay trình duyệt thì khác. Phần lớn dịch vụ phát trực tuyến chia video thành từng đoạn ngắn, mỗi đoạn vài giây, rồi gửi lần lượt tới thiết bị. Các giao thức phổ biến như HLS hay DASH hoạt động theo kiểu này. Thiết bị của mình phải tải về vài đoạn trước khi bắt đầu phát, để lỡ mạng chập chờn thì vẫn còn hàng dự trữ.

Cái hàng dự trữ ấy chính là bộ đệm. Nó giúp video không bị giật. Đổi lại, mình luôn xem chậm hơn thực tế một khoảng.

Thêm vào đó, nhiều dịch vụ phát qua mạng phân phối nội dung (CDN), với máy chủ đặt ở nhiều nơi. Tín hiệu phải qua thêm vài chặng trước khi tới nhà mình. Mỗi chặng lại thêm chút trễ.

Ngay cả thiết bị trong nhà cũng thêm vào một chút. Đầu thu phải giải mã tín hiệu, tivi thông minh còn xử lý hình ảnh cho mượt và sắc hơn trước khi hiện lên màn hình. Mỗi khâu chỉ tốn rất ít, gần như không nhận ra. Nhưng khi cộng dồn với những chặng phía trước, nó cũng là một lý do khiến hai nhà ở cạnh nhau, xem cùng một kênh trên hai thiết bị khác nhau, vẫn có thể lệch nhau đôi chút.

Kết quả là cùng một trận, người xem truyền hình cáp có thể thấy bàn thắng sớm hơn người xem trên điện thoại vài giây tới vài chục giây, tùy dịch vụ.

Chuyện bị "spoil" bởi chính điện thoại

Độ trễ không chỉ đến từ nhà hàng xóm. Đôi khi kẻ phá đám nằm ngay trong túi.

Ứng dụng tỷ số trực tiếp nhận dữ liệu dạng chữ, rất nhẹ, nên thường cập nhật nhanh hơn hình ảnh. Mình từng nhận thông báo "Vào!" trên điện thoại trong khi trên màn hình, cầu thủ vẫn đang chạy đà. Cảm giác hụt hẫng khó tả.

Bây giờ mình có thói quen tắt thông báo đẩy khi đang xem trực tiếp. Còn lúc không xem được, mình mới để tab kqbd mở để theo dõi tỷ số, vì lúc đó cập nhật nhanh lại là điều mình cần.

Mạng xã hội cũng vậy. Một trận lớn, chỉ cần lướt qua là thấy người ta bình luận bàn thắng mình chưa kịp xem.

Có cách nào giảm độ trễ không

Mình không phải kỹ sư, nhưng thử qua vài cách và thấy có tác dụng.

Cách đầu tiên là chọn nguồn xem. Nếu có truyền hình cáp hoặc mặt đất, độ trễ thường thấp hơn ứng dụng trên điện thoại. Với những trận quan trọng, mình ưu tiên tivi.

Cách thứ hai là dùng mạng ổn định. Mạng dây hoặc Wi-Fi gần bộ phát giúp hạn chế việc ứng dụng phải tăng bộ đệm khi mạng chập chờn. Một số ứng dụng có chế độ độ trễ thấp hoặc nút "trực tiếp" để nhảy về điểm phát mới nhất, đáng để thử.

Cách thứ ba là chấp nhận. Nghe có vẻ buồn cười, nhưng thật vậy. Các công nghệ phát độ trễ thấp như Low-Latency HLS hay CMAF đang được nhiều dịch vụ áp dụng dần, nhưng phát qua internet vẫn khó đạt tới mức gần như tức thời của tín hiệu truyền thống.

Còn để biết trận nào được phát ở đâu, mình hay xem trang KQBD trực tiếp bóng đá, nơi tổng hợp lịch phát sóng và các kênh xem trực tiếp của từng trận. Nhờ vậy mình chọn được nguồn trước giờ bóng lăn, đỡ phải tìm vội khi trận đã bắt đầu.

Sống chung với vài giây chậm hơn

Độ trễ là cái giá của sự tiện lợi. Mình có thể xem bóng đá trên điện thoại khi ngồi xe, ở quán cà phê, hay trên giường lúc nửa đêm. Đổi lại, mình chấp nhận chậm hơn nhà bên vài giây.

Giờ mỗi lần nghe tiếng hét từ nhà hàng xóm, mình không còn bực nữa. Chỉ nhắm mắt lại vài giây, rồi mở ra xem bàn thắng của mình.

Ít nhất thì niềm vui đến chậm vẫn là niềm vui.