Văn hóa sân bóng Đức: khán đài đứng, vé rẻ và những điều thú vị

Văn hóa sân bóng Đức

Người Đức có một từ mà dân mê bóng đá hay nhắc: Stehplatz. Nghĩa đen là chỗ đứng. Ở nhiều sân bóng Đức, đó không phải chỗ dành cho người đến muộn, mà là nơi ồn ào và đông vui nhất sân.

Mình chưa có dịp sang Đức xem bóng. Mọi thứ mình biết đến từ những trận xem qua màn hình, những bài viết, những đoạn video người hâm mộ quay từ khán đài. Nhưng càng tìm hiểu, mình càng thấy văn hóa sân bóng ở đây khác hẳn những gì quen thấy trên truyền hình Ngoại Hạng Anh.

Khán đài đứng: phần hồn của sân bóng Đức

Ở hai hạng đấu cao nhất nước Anh, sân vận động gần như toàn ghế ngồi từ đầu thập niên 1990, sau thảm họa Hillsborough. Mãi gần đây mới có khu "safe standing" được cấp phép trở lại.

Đức chọn con đường khác. Nhiều sân vẫn giữ những khu đứng rộng lớn, thường nằm sau một khung thành. Đây là nơi tập trung nhóm cổ động viên cuồng nhiệt nhất: hát suốt trận, giương cờ, dựng những màn trình diễn khổng lồ phủ kín khán đài trước giờ bóng lăn.

Ví dụ nổi tiếng nhất là khán đài phía Nam ở sân của Dortmund, thường được gọi là "Bức tường vàng". Nó được xem là một trong những khán đài đứng lớn nhất châu Âu.

Xem qua video thôi đã thấy choáng.

Có một chi tiết thú vị. Khi đá cúp châu Âu, các sân Đức phải chuyển khu đứng thành ghế ngồi, vì UEFA yêu cầu toàn bộ khán giả ngồi ở các giải đấu của mình. Nhiều sân lắp loại ghế có thể gập hoặc tháo ra, nên một khán đài có thể đổi công năng chỉ trong vài ngày.

Vé rẻ, nhưng không dễ mua

Điều khiến mình bất ngờ nhất là giá vé. So với bóng đá Anh, vé xem Bundesliga, nhất là vé đứng, thường rẻ hơn rõ rệt. Đó là một phần của văn hóa: sân bóng được coi là chỗ của mọi người, chứ không riêng gì của những ai có nhiều tiền.

Đằng sau chuyện này có quy tắc 50+1. Theo quy tắc ấy, hội viên câu lạc bộ phải nắm đa số quyền biểu quyết, nhà đầu tư bên ngoài không được nắm quyền kiểm soát. Cổ động viên có tiếng nói thật sự, và họ thường phản đối mạnh mỗi khi giá vé có dấu hiệu tăng.

Rẻ thì đông. Đông thì khó mua.

Phần lớn chỗ ở các sân lớn đã được bán theo vé mùa. Số vé lẻ còn lại thường ưu tiên cho hội viên câu lạc bộ. Người nước ngoài muốn đi xem một trận lớn thường phải canh đợt mở bán trên trang chính thức của câu lạc bộ, hoặc dùng sàn bán lại chính thức mà nhiều đội mở cho người hâm mộ.

Một mẹo mình đọc được từ nhiều người đã đi: chọn trận của các đội tầm trung hoặc trận ở hạng Hai. Không khí vẫn rất đáng đi, vé dễ kiếm hơn nhiều.

Mấy chuyện vé này mình chỉ đọc cho biết. Phần lớn thời gian mình vẫn là fan qua màn hình, đêm khuya mở kqbd trên điện thoại để liếc tỷ số, khỏi bật tivi làm cả nhà thức giấc.

Những thói quen nhỏ ở sân Đức

Ở nhiều câu lạc bộ, vé xem bóng còn dùng được như vé tàu xe công cộng trong khu vực vào ngày thi đấu. Người hâm mộ đi tàu điện tới sân, mặc áo đội nhà, hát từ ga tàu tới cổng.

Bia được bán và uống ngay trên khán đài.

Ở Anh thì không được uống trong tầm nhìn ra sân. Khác biệt nhỏ này nói khá nhiều về cách mỗi nước nhìn khán giả: một bên coi người đứng trên khán đài là đối tượng cần quản lý chặt, một bên coi họ là một phần của trận đấu, được tin tưởng tự lo cho mình, miễn là không gây rối và tôn trọng những người xung quanh.

Khăn quàng cổ là món gần như ai cũng có, kể cả giữa mùa hè. Và nếu được đứng ở khu cổ động viên chính, người mới nên học trước vài câu hát của đội. Không ai bắt buộc, nhưng đứng im giữa đám đông đang hát thì hơi lạc lõng.

Chuẩn bị gì nếu muốn đi một chuyến

Với người Việt, chuyến đi xem Bundesliga cần tính khá kỹ lịch thi đấu. Giải có 18 đội, mỗi đội đá 34 trận, và có một kỳ nghỉ đông vào khoảng cuối tháng 12 tới giữa tháng 1. Đi đúng lúc ấy thì không có trận nào.

Lịch cụ thể từng vòng thường chỉ được chốt ngày giờ chính xác vài tuần trước, vì còn phụ thuộc lịch truyền hình và lịch cúp châu Âu. Mình hay theo dõi trang Bundesliga ở https://banthang.me/duc/bundesliga/ để xem lịch thi đấu, kết quả và bảng xếp hạng giải Đức, rồi từ đó mới chọn trận.

Điều mình học được từ khán đài Đức

Xem bóng đá Đức lâu, mình nhận ra một thứ.

Tiếng ồn trên khán đài không tự nhiên mà có. Nó đến từ việc người hâm mộ được đứng gần nhau, trả giá vé vừa túi tiền, và có quyền nói về câu lạc bộ của mình.

Một ngày nào đó, mình muốn tự đứng ở một khu Stehplatz, cầm khăn và hát theo dù không thuộc lời. Trước mắt thì vẫn là màn hình nhỏ, lúc nửa đêm.